Archive for the ‘ Personen ’ Category

De geschiedenis van verdwenen woningen in Alken Centrum

Inleiding

Zoals reeds in het artikel van juni 2015 werd aangehaald is het archief van het kadaster een grote hulp bij opzoekingswerk over personen en goederen. Vandaag gaan we het hebben over de woning van Hubertine Martens die omstreeks 1960 gesloopt werd om plaats te maken voor een parkeerplaats aan de kerk. De oudere ♥ Alkenaren  zullen zich dit huis nog wel herinneren!

 

Hoogdorpstraat richting gemeentehuis

 

Het huis Hubertine Martens

Hubertine Martens werd geboren te Alken op 27 november 1889 en overleed op 31 augustus 1968 te Mol. Zij was gehuwd met Hubert Alfons Cosemans maar werd reeds weduwe op 36-jarige leeftijd. Zij was winkelierster en baatte ook de herberg uit.  Eén van haar broers was onderwijzer Désiré Martens uit de Meerdegatstraat. Zij had ook nog een zuster Marie Theresia, missiezuster in India.

Op onderstaande foto ziet men tussen de kerk en het huis een deel van de huidige pastorie. Achteraan rechts het gemeentehuis en verder “’t Bergske” de bakkerij Castro.

Zicht hoogdorp

 

De tuin achter de woning en daarachter de tuin van de pastorie was afgeboord met een stenen muur zodat het steegje van de Hoogdorpstraat naar de Sint-Aldegondislaan “tussen de stenen muurtjes” werd genoemd.

 

Tussen de stenen muurtjes

 

 

kerk centrum2

Hoogdorp 111

Rechts de woning waarvan sprake

 

Huidige toestand

 

Historiek

Op de kaart van Alken Centrum omstreeks 1822 had de woning het perceelnummer 360, (klik op de kaart en vergroot). Rechts in het blauw met perceelnummer 361 was het toenmalig gemeentehuis.

 

blad 0780

 

Omstreeks 1820 woonde er Laurent Vendrix, klompenmaker en herbergier, overgrootvader van Camille Vendrickx, onderwijzer te Alken en betovergrootvader van Lutgarde Vendrickx –heeft gewerkt op de burgerlijke stand van onze gemeente–  en haar broer Luc Vendrickx, priester en nadien kanunnik en algemeen secretaris van het Bisdom Limburg († Hasselt 1992).

Luc Vendrickx

 

Vendrix

 

Hieronder de gegevens (na 1838) van perceel 360 uit de kadaster-archieven, met vermelding “Weduwe Laurent”.

Vendrickx

 

Samenstelling gezin

VENDRIX Laurent

Klompenmaker, herbergier
= 07‑12‑1783 Alken                               + 03‑08‑1838 Alken
(zoon van VENDRIX Arnold en JANS Elisabeth Catharina)
x     14‑01‑1818 Alken
MOMMEN Maria Joanna
= 04‑04‑1794 Alken                            + 03‑08‑1859 Alken
(dochter van MOMMEN Nicolas en ESSELEN Maria Agathe)

Uit dit huwelijk:

  1. Joannes Arnold

Priester gewijd te Luik op 21 augustus 1842, pater Aloysïus
* 06‑11‑1818 Alken                   + 27‑07‑1893 Sint‑Truiden
= 06‑11‑1818 Alken
(doopgetuigen: Ademus Vendrickx ‑ Maria Mommen)

  1. Joannes Nicolaes

* 09‑11‑1820 Alken                   + 09‑09‑1821 Alken
= 09‑11‑1820 Alken
(doopgetuigen: Nicolaus Mommen ‑ Gertrudis Vendrix)

  1. Louis

Pater Aloïsius
* 02‑08‑1822 Alken                   + 03‑03‑1893 Hasselt
= 03‑08‑1822 Alken
(doopgetuigen: Arnoldus Vendrikx ‑ Maria Ida Mommen)

  1. Maria Joseph

Ongehuwd, winkelierster
* 02‑06‑1824 Alken                   + 13‑02‑1890 Alken
= 02‑06‑1824 Alken
(doopgetuigen: Petrus Joannes Vendrikx ‑ Anna Maria Josepha Mommen)

  1. Anna Elisabeth

Religieuze te Gent
* 04‑09‑1826 Alken                   + 22‑07‑1909 Gent
= 05‑09‑1826 Alken                   ∩ 24‑07‑1909 Gent
(doopgetuigen: Nicolaus Vendrikx ‑ Maria Elisabeth Mommen)

  1. Maria Agatha

Ongehuwd
* 04‑12‑1828 Alken                   + 26‑09‑1881 Alken
= 04‑12‑1828 Alken
(doopgetuigen: Joannes Nicolaus Mommen ‑ Anna Gertrudis Vendrikx)

  1. kind zonder leven

* 02‑02‑1831 Alken                   + 02‑02‑1831 Alken

  1. Maria Catharina

Kloosterlinge
* 01‑01‑1832 Alken                   + 13‑02‑1909 Luik
= 08‑01‑1832 Alken
(doopgetuigen: Guilielmus Noelanders ‑ Anna Maria Thoelen)

  1. Henricus Amandus

Bakker
* 16‑02‑1834 Alken                   + 09‑12‑1918 Alken
= 16‑02‑1834 Alken                   ∩ 12‑12‑1918 Alken
(doopgetuigen: Joannes Vendrickx ‑ Anna Maria Billen)
x 19‑02‑1862 Alken met BECKERS Maria Ludovica Alphonsia
(dochter van BECKERS Louis en ISTAZ Anne Catherine)

  1. Felix Antonius

* 02‑01‑1836 Alken
= 02‑01‑1836 Alken
(doopgetuigen: Ludovicus Vendrix ‑ Josepha Vendrickx)

  1. Petrus Hubertus

Ongehuwd, schatbewaarder van de kerkfabriek, winkelier
* 22‑12‑1838 Alken                   + 07‑05‑1913 Alken
= 22‑12‑1838 Alken                   ∩ 15‑05‑1913 Alken
(doopgetuigen: Arnoldus Hayen pro Petro Mommen ‑ Maria Oda Briers)
Het gezin Laurent Vendrix-Mommen had dus 11 kinderen,  waaronder 4 kloosterlingen. Spijtig genoeg ontbreekt het bidprentje van Maria Catharina Vendrickx kloosterlinge, overleden in 1909 te Luik.

 

Vendrickx007_01

 

 

 

 

 

 

 

 

Vendrickx007_03Vendrickx009-01

 

Om toch even in de sfeer van bidprentjes en kloosterlingen te blijven kan ik ook nog dit vermelden: de vrouw van Laurent Vendrix –Maria Joanna Mommen– had een broer Petrus Mommen.

 

Mommen-55006pro-genVendrickx009-03

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Na de dood van Maria Joanna Mommen in 1859 werd de winkel uitgebaat door Petrus Hubertus Vendrickx en zijn zus Maria Josephina tot bij haar dood in 1892.

kinderen Laurent

Bij de dood van Petrus Hubertus Vendrickx in 1913 komt het huis in bezit van de familie Joseph Vendrikx – Theresia Lambrechts. Joseph was de kleinzoon van Laurent Vendrix. Theresia Lambrechts was de tante van o.a. Maurice Lambrechts, gewezen secretaris van onze gemeente (° 1893 – †1968).

Joseph Vendrikx

 

Vendrickx-Lambrechts

 

Vendrickx Camille

 

In 1917 verkoopt Joseph Vendrikx (organist en gemeenteontvanger) de woning aan Hubertus Alphonsus Cosemans maar deze sterft zeer jong en het huis gaat over naar zijn echtgenote Hubertine Martens.

 

Cosemans

 

Hubertus Cosemans

 

De gemeente koopt in 1957 de woning die in 1959 wordt afgebroken om plaats te maken voor een parkeerruimte voor de ingang van de kerk.

1957Gemeente Alken

 

 

 

 

Tot slot

blad 0805 Hoogdorpstraat

Vroeger

IMG_0359a - kopie

Nu

Advertenties

Het Kadaster als hulp en ondersteuning voor Genealogie

blad 0750

Inleiding.

Het vele opzoekingswerk van Jos Grosemans – lid van onze Geschiedkundige Kring- bij het Kadaster te Hasselt heeft ons in staat gesteld een terugblik te construeren van wie er (en waar) in Alken leefde bij de Franse revolutie (1796) en ook kort daarna. Dit zoekwerk betekent dan ook een grote hulp voor genealogisch onderzoek en informatie.

Tevens hadden we in onze kring kaarten van Alken met perceelnummers van vóór 1820 (omwille van veiligheid en archivering zijn deze thans overgemaakt aan het Rijksarchief te Hasselt). Daarom hier een voorsmaakje.

De Zwarte Winning.

foto zwarte winning

kaart

 

Even een kort stukje uit het boek (1980) van de geschiedenis van Terkoest geschreven door Florent Punie en Jos Jacobs over de Zwarte Winning in de Molenstraat te Alken. Daarin stellen ze dat tijdens het Hollands Bestuur (1815-1830) de heer Hendrik Pijp, rentenier uit Hasselt de eigenaar was van deze hoeve.

Florent Punie

Nu blijkt uit een huurovereenkomst (pacht) tussen de heer Pijp en pachter Jean Vandebrouck van 1799 dat we mogen stellen dat naar alle waarschijnlijkheid de heer Pijp de koper was van het zwartgoed!

 

blad 0770 Document Alken 1799

Vandebrouck

Joannes Vandebrouck en zijn echtgenote Elisabeth Grosemans hadden 2 gehuwde kinderen.

Zoon Joannes Hendericus vestigt zich in de Vliegstraat. Nakomelingen daarvan zijn b.v. de families :

  • Joseph Theophiel Loix- Raskin in de Grootstraat, ( o.a. Firmin en Remi ).
  • Desiré Loix –Joris in de Stationsstraat, (Albert)
  • Remi Loix-Jans in de Vliegstraat, (o.a Maurice)
  • Edmond Vandebroek in de Vliegstraat
  • Marcelina Vandebroek

Dochter Anna Elisabeth Vandebrouck huwt Andreas Schoeps. Nakomelingen zijn b.v. de families:

  •  Hubert Vesters-Froyen in de Motstraat (o.a. Paul)
  •  Jacobus Moens-Polus op de Steenweg (o.a. Paul)
  •  Eduard Baerts-Melaer in de Vliegstraat (o.a. Valère)

Middeleeuwse Vlaming bleef niet onder de kerktoren

Hoe groot was de genetische verwantschap tussen families in een middeleeuws dorp? Verrassend klein, zo blijkt uit een onderzoek in zes Vlaamse gemeentes. Anders gezegd: met de kerktorenmentaliteit van de middeleeuwse Vlamingen viel het best mee. Al zou het weleens de pest geweest kunnen zijn die hen tot migreren dwong.
Naamloos-1
(c) Joris Snaet

In samenwerking met Familiekunde Vlaanderen, de Universiteit Gent en drie archeologische musea werkte evolutionair geneticus Maarten Larmuseau gedurende drie jaar aan het ‘Romeins DNA-project’. Hij heeft al meer dan honderd huisbezoeken bij families achter de rug, op zoek naar stambomen en DNA-stalen. “In de late middeleeuwen – de 14de en 15de eeuw – gingen mensen voor het eerst een familie- of achternaam gebruiken. Dankzij stamboomonderzoek kunnen we de geschiedenis van families reconstrueren. Maar tot voor kort hadden we er het raden naar in hoeverre families binnen dorpen of regio’s biologisch verwant waren in de periode waarin familienamen erfelijk werden.”

Achterpoortje
Middeleeuwse skeletten opgraven en DNA-stalen nemen: dat zou in de ideale wereld de beste manier zijn om die genetische verwantschap en diversiteit binnen dorpen of regio’s in kaart te brengen. Maar opgravingen zijn niet altijd mogelijk en dus deden de onderzoekers het via een achterpoortje. Ze trokken naar zes gemeentes: Oudenburg en Snellegem in West-Vlaanderen, Velzeke en Idegem in Oost-Vlaanderen, en Tongeren en ALKEN in Limburg. De beide gemeentes zijn telkens geografisch gescheiden, en per provincie is er één waarvan de oorsprong teruggaat tot de Romeinse tijd en één die pas sinds de vroege middeleeuwen continu bewoond werd. “Uit de oudste geschreven bronnen van die gemeentes selecteerden we een aantal familienamen. Vervolgens contacteerden we mannen met die familienamen die via hun stamboom konden aantonen dat hun familie al sinds de middeleeuwen in die gemeente verbleef. Bij hen namen we DNA-stalen, een vijftigtal per gemeente.”
“Tot nu toe dacht men dat er in regio’s met kusthandel meer migratie – en dus meer genetische variatie – was. Dat blijkt niet te kloppen.”
Waarom mannen? Dat heeft te maken met het feit dat de onderzoekers zich specifiek richten op het Y-chromosoom: een uniek stukje DNA dat bepaalt of iemand tot het mannelijk geslacht behoort. Het Y-chromosoom wordt dus van vader op zoon doorgegeven. Net als de familienaam – tot voor kort althans, want sinds 2014 hebben Belgische ouders meerdere opties voor de familienaam van hun kinderen. Door de stambomen en Y-chromosomen te koppelen, brengen de wetenschappers de genetische diversiteit in Vlaanderen tijdens de laatste 400 jaar in kaart, een primeur in Europa.

Tongeren kampioen
Wat vertelt het genetisch erfgoed ons over Romeins DNA? “We vonden geen significante genetische verschillen tussen dorpen uit de Romeinse tijd en later bevolkte dorpen. Als er ooit sporen waren van de Romeinse oorsprong, dan waren die weggevaagd tegen de middeleeuwen.”
“Tot onze verrassing stelden we wel vast dat de verwantschap tussen families binnen dorpen zeer laag was tijdens de late middeleeuwen. De oervaders van de huidige families waren zelden met elkaar verwant. Mensen bleven niet onder de kerktoren. Er was heel wat migratie: de pest kan daar een oorzaak van geweest zijn.”
Een andere verrassing was dat in Vlaams-Brabant en Limburg een grotere genetische diversiteit werd vastgesteld dan in West- en Oost-Vlaanderen: “Tot nu toe dacht men dat regio’s met kusthandel meer migratie zouden kennen dan het binnenland, en dat daar het scala aan genetische verschillen dus groter zou zijn dan landinwaarts. Maar dat blijkt niet te kloppen.” De allerhoogste genetische diversiteit vonden de onderzoekers in Tongeren. En dat heeft toch met Romeinse roots te maken, zij het meer praktisch: “Dankzij de goede wegen, de Romeinse heirbanen, had Tongeren veel contact met het Rijnland, Maastricht en Keulen.”

Larmuseau gaf ondertussen ook al feedback aan de vele amateurgenealogen die aan het project meewerkten met hun stambomen en DNA: “Dit is een mooi voorbeeld van citizen science: burgers die bijdragen aan de wetenschap. Er was grote interesse om mee te werken: veel mensen die een familiestamboom opstellen, willen graag weten of die wel klopt. We konden hen individueel de resultaten gegeven voor hun familienaam. In één geval werd een familienaam op drie verschillende manieren gespeld en konden we aantonen dat die drie families biologisch toch verwant waren.” Ondertussen loopt het project door: “Voor forensisch onderzoek is die wetenschappelijke kennis over genetische variatie binnen en tussen families belangrijk, bijvoorbeeld om te helpen in strafzaken.”

Auteur: Ilse Frederickx

bron: Campuskrant KU Leuven

Cultuurprijs 2014

Tentoonstelling “Het dagelijks leven te ALKEN tijdens WO I”

Om de teksten te kunnen lezen is het best het zoomniveau van uw scherm in te stellen op 200% of meer zeker voor de bidprentjes enz. zie onderaan rechts van uw scherm!

Zoomniveau

De tentoonstelling is zo goed mogelijk chronologisch opgebouwd. Deze was te bezichtigen in de zaal Alkarte van 25 maart tot 6 april 2014 en verwezenlijkt door de Erfgoedraad Alken in samenwerking met het Davidsfonds Alken.

L1090211

L1090203

001-voorde-inval-01

002-inval gemeenteplan_metkaart

003-Burgers

004-Burgers

005-Burgers

006-Burgers

007-Uhlanen

008-Uhlanen

009-Uhlanen

019-Gesneuvelden

021-Ballet-Berden

022-Colmonts-Cosemans

023-Libens-Penxten

024-Martens-Mellemans

025-Mellemans-Neven

026-Philippaerts-Putseys

027-Raymaekers - Smets

028-Sauwens- Sauwens

029-Vaes - Vandercappellen

030-Vierendeel-Wynants

020-Gelade

031-Alkenaren1

032-Penxten-1

034-Liebens-Croes

035-Decoratie

036-Cleeren

037 krijgsgevangenen

010-zusters

011-noodcommissie

012-Vluchtelingen-Leke

013-klassen schoolsoep

014-Moulckers

015-ausweis

016-Bieten-Molens

017-paarden-wissen-broodsmeer

018-bomen-boter-bromberen

038-Bevrijdingsstoet

039-Rede

040-1964-bis

Misdienaren

Uitgaande van een nieuwe foto mij bezorgd door Lutgarde Vendrickx zou het toch kunnen dat de groepsfoto van de misdienaren samen met kapelaan Claes -gepubliceerd in mijn vorige blog- niet genomen is bij de plechtige dankmis van Arthur Clerx in 1951 maar wel bij de plechtige dankmis van Pater Henri Kenis op 9 augustus 1948. Links beneden op de foto denk ik mijn broer Karel Heeren te herkennen met de priesterbaret. Daarboven staat van links naar rechts: kapelaan Nulens dan kapelaan Claes, verder pastoor Deneys, dan de nieuwe priester Henri (Theophile Wilhelmus) KENIS en rechts de toekomstige pater Albert Wijgaerts.

priesters068-01

Hieronder de gezinssamenstelling van de familie Kenis – Claes

11-10-2013 18-19-09

Misdienaren Alken centrum omstreeks 1950

Weet iemand bij welke gelegenheid deze foto is gemaakt?
Jean Thoelen, ook misdienaar op de foto gaf mij de oplossing voor mijn vraag. Het was ter gelegenheid van de priesterwijding van Arthur Clerx op 3 december 1951.

Arthur Clerx werd geboren te Alken op 12 september 1920 als zoon van Theophile Clerx en Maria Catharina Selis en woonde op de Hameestraat te Alken daar waar nu het huis staat van Achille Vanderstraeten. Pater Clerx was langs moeders zijde de neef van Bertha, Marie en Julia alsook Jef en Albert Machiels, beter gekend als “bij café Lerang” op de hoek van de Dorpstraat en Grootstraat.

Pater Clerx behoorde tot de orde van de paters Jezuëten. Hij werd op 3 december 1951 priester gewijd. Clerx was jarenlang als missionaris werkzaam in India. Later was hij verbonden aan het bezinningscentrum “Godsheide” in Hasselt. Hij overleed in Godsheide op 8 juli 2003.

misdienaar002