Alkenaar Gerard Hermans soldaat van Napoleon in Spanje

Inleiding
Onder de Napoleontische oorlogen is deze van Spanje wellicht de bloedigste en de meest nutteloze geweest, waarin 470.000 Franse soldaten om het leven kwamen. De strijd begon in november 1807 toen Jean-Andoche Junot Portugal binnenviel en eindigde met de slag bij Toulouse in 1814.
Zie http://nl.wikipedia.org/wiki/Jean-Andoche_Junot
De onderstaande brief geschreven op 3 juli 1812 te Burgos door Gerard Hermans, geeft een concreet beeld van het echte soldatenleven in Spanje. Men vindt er geen beschrijving van de militaire operaties. De schrijver was immers geen strateeg maar een eenvoudige soldaat, die meer belang stelde in de feiten van iedere dag en dan in het bijzonder in zijn gezondheid, in eten en drinken en in financiële hulp van zijn ouders.
De brieven van Limburgse soldaten werden gevonden in het Frans Archief van het Rijksarchief te Maastricht, waar zij in de dossiers betreffende de deserteurs en afwezigen bewaard worden. De meesten ervan werden door de ouders van de soldaten bij de administratie als bewijsmateriaal voorgelegd om te bewijzen dat hun zoon geen deserteur was of reeds overleden was.

Gerard Hermans

Wie was Gerard Hermans?
Gerard Hermans werd te Alken geboren op 15 december 1787 als zoon van Guilliam en Jeanne Awouters. Het gezin zal verhuizen naar Hasselt. Zijn moeder hertrouwde te Hasselt op 2 augustus 1795 met Maarten Henderix, nadat zijn vader er op 10 mei 1794 overleden was. Dit gezin Henderix zal vier kinderen hebben (een halfbroer en drie halfzussen van Gerard Hermans).
Gerard Hermans was ingelijfd bij de cavalerie. In Frankrijk behoorde hij tot het 10de regiment huzaren, dat in Spanje met het 5de regiment versmolten werd tot het 31ste regiment jagers te paard. In zijn brief drukte hij er zijn spijt over uit dat hij de Franse taal niet machtig was, want anders zou hij al lang sergeant zijn geweest. Hij werd in Spanje tweemaal gewond. De guerillaoorlog eiste vele Franse soldaten het leven. Er was daar veel armoede daer stierven alle daegen soldaeten en bergers van honger. Soldaat Hermans deed de groeten aan vele vrienden uit Hasselt en deed het eveneens in de naam van zijn wapenmakker Jan Bruns. Volgens nota’s van H. Van Neuss, gemeentesecretaris van Hasselt, zou Gerard Hermans in Spanje zijn omgekomen.

Brief
Borgos den 3 juli 1812
Seer beminde vader en moeder, broeders en susters. Ik laet ulieden weten als dat ik fris en gesond ben tot nog toe en gij schreijft mij dat mijn live moeder nog in de selve staet is daer sij in geweest is, en gij schreijft mij niet in wat voor een sikte, gij moet mij dat schreijven want mij broeder moet trekken Joannes Hermans.
Ik Gerardus Hermans laet Lodevicus Cordens duijsentmael grooten dat hij offesier is (zie voetnoot), ik had ook lang scherisant geweest als ik lesen of Frans had konnen; dat is mijn ongeluk want gij mij schreijft en geld send mijnen broeder Joannes hermans moet daar bij sijn of eenige van mijn familige.
Ik kan u niet vergeten vader (stiefvader) en moeder, broeders en zusters, want het dat niet en was, ik was lang onder den Spaenschen dienst maer ik laet het voor mijne ouders en mijn vrienden en ik Gerardus Hermans ben onder het 10 resement hosaeren geweest en dat 10 resement is in Spaenien over 4 jaeren gegaen en ik zijn in Vrankerijk op den dipo geblevenen het vijfde resement hosaeren had 200 man in Spanien die sijn gekoemen onder het 10 resement hoesaeren en het 10 heeft soo veel man moeten geven aen het 5de resement hoesaeren, ook 200 man in het keijserlijken land, en dat vierde escadron van het vijfde resement hoesaeren is in Spaenien gegaen en wij hebben soo veel man verloeren in de leste slag bij de Engelsche en Portegalsche en Spaejollen. Dat is onschrikbaer geweest voor ons en ik sijn daer ook geblessert geweest, dat wij hebben moeten maeken van de twe resementen een resument en dat is mijn derde resement dat ik heb op diene tijd. Door order van Bonnepart hebben wij dan moeten gaen den nemero draegen 31 resement jasseer te paerd in Spanien en ik laat u weten dat ik twe mael in Spanien geblesseert ben, en daer is armoeij genog in Spanien, en gij kont mij geld senden vier kroonen als gij wilt, vader en moeder, en ik heb den halven broeder gesien van de vrouw van Beterams, onsen gebeurman den schoonmaeker; hij heeft 22 jaer dienst onder de Hollanders. En daer is eenen grooten slag op den weg van de Engelsche en Portijgesche en Spaejollen, die drij sijn met een ander en daer sterven alle daegen soldaeten en bergers van honger. Gij moet mij seffes antword schreijven op dien brief en vier kroonen geld want ik heb het vandoen. Ik Gerardus Hermans ben tegenwordig onder het 31 resement jasseer te paerd in Spanien onder 3 escadron, 7 companie in Borgos.
De complementen aen Wilhelmus Wagemans en aen Henricus Cox en aen Joannes van Vinkenroij en sijn huijsvrouw en aen Loudewicus Cordens en sijn huijsvrouw, en aen mijn heer Siegers aen de Kempisse poort. En Arnoldus Dierix is dood, hij heeft eenen kogel in sijnenhooft gekregen (zie voetnoot) en Jan Hermans den jeger sijnen soon is jandarm en hij is in Portegael. Gij moet mijn adres soo schreijven aen mij: A monsieur Gerardus Hermans, 31 resement saseer à pard, 3 escadron, 7 companie.
En gij moet mij schreijven onder wat voor een resement dat mijn broeder is en wat voor en companie en wat voor een bateljon hij is en wat voor een hospitaal dat hij is tegenwoordig.
Jan Bruns laet de complementen maeken aen Berterams den schoomaeker en aen huysvrouw, en Jan Bruns laet de complementen maeken aen zijn suster ensijn swaeger Pits en hij sal u met den eersten koemen besoeken bij sijn pensioen, daer heb ik nog eenen goeden cammeraet van Alken gevonden onder de soldaeten van Holland en gij soud dien brief schikken tot Alken aen Jan Bolle, meester schrijnwerker tot Alken en hij sal u de helft van dien brief betaelen. Ik Gerardus Hermans laet u veel geluk en segen wenschen.
Adres: A monsieur Marten Hendric de Hasselt, departement de la Meus infriur, Mastricht, poste restant à Hasselt, woenende aen de Kempisse port
.

Voetnoot
Ludovicus Cordens was te Hasselt op 11 juli 1787 geboren. Hij was kapitein bij het 48ste regiment en stierf in Rusland.
Arnold Dirix was op 25 mei 1788 te Hasselt geboren; hij was soldaat bij het 4de regiment infanterie en overleed te Oporto op 29 maart 1809.

Bron: Rijksarchief Maastricht

Advertenties
  1. Mooi verhaal, ik ben zelf ook zeer geinteresseerd in deze tijd. Zie svp mijn blog. Heb ook een beok over de periode van de bokkerijders geschreven onder het alias J.Visser. Kunnen we elkaar toevoegen,

  2. helletocht :
    Mooi verhaal, ik ben zelf ook zeer geïnteresseerd in deze tijd. Zie svp mijn blog. Heb ook een boek over de periode van de bokkerijders geschreven onder het alias J.Visser. Kunnen we elkaar toevoegen,

  1. 12 januari 2014

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: